
2025 Alarm Veriyor: Rekor Sıcaklıklar Kapıda mı?
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO),küresel sıcaklıkların önümüzdeki beş yıl içinde rekor seviyelere ulaşabileceği konusunda çarpıcı bir uyarıda bulundu. Meteoroloji uzmanları, özellikle 2025 yılının kayıtlara geçen en sıcak üç yıldan biri olabileceğini belirtiyor. Bu durum, iklim değişikliğinin etkilerini daha da belirgin hale getirecek ve insanlık için ciddi sonuçlar doğurabilecek potansiyele sahip.
Küresel Isınma Alarm Veriyor
WMO'nun raporuna göre, önümüzdeki beş yılın en az birinde sıcaklık rekoru kırılma olasılığı %80. Bu durum, sadece sıcaklık artışıyla kalmayıp, aynı zamanda aşırı kuraklık, şiddetli sel ve kontrol edilemeyen orman yangınları gibi doğal afetlerin de riskini önemli ölçüde artıracak. Raporda yer alan veriler, dünyanın 2030'dan önce sanayi öncesi döneme kıyasla 2 santigrat derece daha yüksek sıcaklıkta bir yıl geçirme olasılığının yüksek olduğunu gösteriyor. Bilim insanları, bu olasılığı "şok edici" olarak değerlendiriyor.
Bu son güncelleme, dünyanın ne kadar hızlı ısındığını gözler önüne seriyor. Rapor, İngiltere Met Ofisi, Barselona Süper Bilgisayar Merkezi, Kanada İklim Modelleme ve Analiz Merkezi ve Alman Meteoroloji Enstitüsü gibi 15 farklı enstitüden 220 topluluk üyesinin katkılarıyla hazırlandı. Bugüne kadar ölçülen en sıcak 10 yılın ardından gelen bu orta vadeli küresel iklim güncellemesi, petrol, gaz, kömür ve ağaç yakma gibi zararlı uygulamaların terk edilmemesi halinde insan sağlığı, ulusal ekonomiler ve doğal çevre üzerindeki tehditlerin daha da artacağına dikkat çekiyor.
Uzmanlardan Uyarılar Art Arda Geliyor
Verilerin derlenmesinde öncü rol oynayan Met Office'ten Adam Scaife, "2 santigrat derecenin makul olması şok edici. Önümüzdeki beş yıl içinde sadece yüzde 1 olarak ortaya çıktı ancak iklim ısındıkça olasılık da artacak" şeklinde konuştu. Bu açıklama, durumun ciddiyetini ve gelecekteki risklerin potansiyel büyüklüğünü vurguluyor.
Raporda ayrıca, 2020'de %40 olan "1,5 santigrat derecenin, gelecek beş yılın en az birinde aşılma olasılığı"nın %86'ya yükseldiği belirtildi. Bu eşik, 2024'te ilk kez yıllık bazda aşıldı ve geçen yıl, 175 yıllık gözlemsel kayıtlar arasında en sıcak yıl olarak kayıtlara geçti.
Gelecek Ne Getirecek?
Met Office'ten Leon Hermanson, 2025'in "kayıtlara geçen en sıcak üç yıldan biri olacağını" öngörüyor. WMO İklim Hizmetleri Direktörü Chris Hewitt ise bu durumu insan sağlığı için "endişe verici bir tablo" olarak tanımlıyor. Ancak, Hewitt, fosil yakıt emisyonlarının azaltılması halinde ısınmayı sınırlandırmak için hala geç olmadığını belirterek, "İklim konusunda harekete geçmeliyiz; 1,5 santigrat derece kaçınılmaz değil" ifadelerini kullandı.
Küresel sıcaklıkların 2030'dan önce 2 santigrat derece düşme olasılığının %1 olduğu belirtilirken, uzmanlar, bunun gerçekleşmesi için El Niño-Güney Salınımı ve pozitif Arktik Salınım gibi birden fazla ısıcaklık faktörünün bir araya gelmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle, sıcaklıkların 2 santigrat derece ve altına düşmesinin beş yıllık bir zaman diliminde imkansız olduğu düşünülüyor.
Sıcaklıkların düşmeyecek olması, ülkeleri de eşit şekilde etkilemeyecek. Kuzey Kutbu'nda kışların küresel ortalamadan 3,5 kat daha hızlı ısınacağı tahmin edilirken, bunun nedeninin kısmen deniz buzunun erimesi olduğu belirtiliyor. Ayrıca, Amazon yağmur ormanlarının daha fazla kuraklık yaşayacağı, Güney Asya, Sahel ve İngiltere dahil Kuzey Avrupa'da ise daha fazla yağmur görüleceği bekleniyor.
WMO'nun raporu ve uzmanların uyarıları, küresel ısınmanın etkilerinin giderek arttığını ve acil önlemler alınması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor. İklim değişikliğiyle mücadele, insanlığın geleceği için hayati bir öneme sahip. Fosil yakıtların kullanımının azaltılması, yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapılması ve sürdürülebilir politikaların hayata geçirilmesi, bu mücadelenin temel unsurları olmalı. Aksi takdirde, 2025 ve sonraki yıllar, rekor sıcaklıklar ve doğal afetlerle dolu bir geleceğe doğru ilerlememize neden olabilir.